Laurel en Hardy

Laurel en Hardy zijn onsterfelijk en hebben de mensheid voorzien van een ongekende originaliteit in de kunst via hun, aanvankelijk zwijgende en later sprekende, films. Ze zijn niet te evenaren. Wat hen vooral grappig en verterend maakt is hun onnozelheid, hun zelfspot en fantasie.

Elke keer als ik de twee Koerdische presidenten op een foto of op de tv zie denk ik aan Laurel en Hardy.

In feite hebben de twee duo’s niets gemeen. Als je het uiterlijk bekijkt is er een kleine vergelijking te zien tussen -vooral- Oliver Hardy en Talabani, de Iraakse president. Ook inhoudelijk hebben ze wel bepaalde vergelijkingen. Beide komen in actie, houden van grappen en verprutsen vooral dingen. Wat Stan Laurel en de president van de Autonome Regio van Koerdistan Masoud Barzani betreft lijken ze iets minder op elkaar. De eerste krabt aan zijn haren als hij iets fouts wil erkennen de ander doet zijn tulband en de Koerdische kleding af en trekt zijn moderne pak aan.

De situatie in de films, vooral de onderlinge verschillen en de manier waarop de twee komieken ze proberen op te lossen lijkt soms op de oplossingen van de Koerdische presidenten en hún aanpak van de problemen. Het grote verschil is de reacties. Het publiek, vriend en vijand, geniet van het optreden van Laurel en Hardy. Ze lachen om hun dommigheden. Bij de twee Koerdische presidenten lachen meestal de tegenpartijen, de vijanden van Koerden. Bij Laurel en Hardy gaat het om fictie terwijl het bij Barzani en Talabani om de werkelijkheid gaat.

Van deze laatste twee hangt de hoop van een volk, van miljoenen mensen die naar vrijheid smachten af. Ondanks het feit dat deze twee Koerden, internationaal gezien twee belangrijke posities bekleden en één ervan zelfs de president is van een zeer belangrijk land in de wereld, blijft hun volk één van de laatste volkeren op aarde die nog niet in vrijheid leeft. En de vooruitzichten op onafhankelijkheid zijn erg somber. Het bizarre is: zij schreeuwen het juist van de daken af dat ze geen onafhankelijkheid voor de Koerden willen. Op dat punt komen ze dichtbij de komische situaties van Laurel en Hardy. Het publiek vindt het prachtig, een prachtige parodie. Niet alleen het Arabische, het Turkse en het Perzische publiek maar ook het grootste deel van het Koerdische publiek vindt. Dat terwijl het niet om een parodie gaat maar om twee echte presidenten die het lot van miljoenen mensen in hun handen hebben.

Misschien is het inderdaad tijd dat kunstenaars zoals cabaretiers parodiën moeten gaan uitbrengen om de twee geliefde presidenten na te bootsen.

Natuurlijk geen flauwe grappen over hen en zeker geen scheldwoorden. Want de Iraakse president is net niet zo tolerant als de lieve Nederlandse koningin. Hij zal niet onverschillig kijken naar een Koerdische cabaretier als die durft Hans van Teeuwen na te doen. Hans van Teeuwen durfde te zeggen dat hij zijn vuist…

Nee, dat is te grof om op een Koerdische site te zeggen. Ook zal geen schrijver ooit durven tegen de KRG* te zeggen: “Buk meneer de president.” Een Nederlander deed dat wel terwijl hij zijn middelvinger omhoog stak. Nee. Geen Koerd mag zijn presidenten beledigen, wat er ook gebeurt.

Ik blijf wel een groot respect houden voor onze twee presidenten. Ze zijn al decennia lang aan het strijden voor hun volk, voor erkenning. Ze gaan tot aan hun dood door om de Arabieren te laten overtuigen dat de Koerden hun broeders zijn en niet hun vijanden. Omdat het met Arabieren niet echt wil lukken, proberen ze nu met de Turken en de Perzen aan te pappen. Het is een omweg maar ze hebben er alles voor over.

Zouden de twee presidenten het een eer vinden om met Laurel en Hardy vergeleken te worden of zien ze dat als een belediging? Misschien vindt de ene het wel een eer en de ander niet, of denken ze niet homogeen?

Ibrahim Selman

* De Regionale Regering van Koerdistan: de entiteit die grote delen van het zuiden van Koerdistan (Irak) bestuurt.